Rosje i jej położenie na mapie świata
Rosja jest największym państwem świata, rozciąga się przez tysiące kilometrów i obejmuje dwa kontynenty. Z tego też powodu wiele osób zastanawia się, czy właściwie należy do Europy, czy może do Azji. Odpowiedź jest trochę bardziej złożona, niż mogłoby się wydawać.
Najważniejsze informacje
- Rosja leży jednocześnie w Europie i Azji.
- Powierzchnia Rosji przekracza 17 milionów km2, co czyni ją największym państwem świata.
- Większość terytorium Rosji znajduje się w Azji (75%), głównie na obszarze Syberii.
- Granicę między Europą a Azją najczęściej wyznaczają Góry Ural o długości ponad 2000 km.
- Większość mieszkańców Rosji żyje w europejskiej części kraju.
- Najdłuższą granicę Rosja dzieli z Kazachstanem - 7512,8 km.
- Rosja posiada linię brzegową o długości ponad 37 654 km.
Gdzie właściwie leży Rosja – Europa, Azja czy oba kontynenty naraz?
Rosja leży jednocześnie w Europie i Azji. To fakt, który dla części osób jest oczywisty, a dla innych stanowi niemałe zaskoczenie.
Na mapie widać to bardzo dobrze. Zachodnia część kraju znajduje się w Europie. Wschodnia rozciąga się już na obszarach azjatyckich. Rosja jest jednym z największych państw tzw. transkontynentalnych. Co ciekawe, większość powierzchni Rosji znajduje się właśnie w Azji. To ogromne obszary Syberii i Dalekiego Wschodu. Setki tysięcy kilometrów lasów. Rozległe równiny. Tundra. Góry. Są miejsca, gdzie przez wiele kilometrów nie widać żadnego większego miasta.
Można więc pomyśleć, że Rosja powinna być uznawana głównie za państwo azjatyckie. Tylko że sprawa nie jest taka prosta.
Najważniejsze miasta kraju znajdują się po stronie europejskiej. Tam leży Moskwa. Tam znajduje się Petersburg. W europejskiej części przez stulecia rozwijały się najważniejsze ośrodki administracyjne, handlowe i kulturalne.
Z tego powodu Rosja od dawna była mocno związana z Europą. Dotyczyło to gospodarki, nauki, sztuki czy architektury. Wystarczy spojrzeć na centrum Petersburga, by zauważyć wpływy charakterystyczne dla wielu europejskich miast. Rosja jest więc krajem europejskim i azjatyckim jednocześnie. Tak po prostu wygląda geografia.
Sama skala państwa robi ogromne wrażenie. Rosja zajmuje 17 075 400 kilometrów kwadratowych powierzchni. To największy kraj świata. Tak duży, że obejmuje jedenaście stref czasowych. Gdy mieszkańcy jednego regionu zaczynają dzień, w innym miejscu kraju może już zapadać wieczór.
Dlatego odpowiedź na pytanie z tytułu jest prosta. Tak, Rosja jest w Europie. Jednocześnie znajduje się także w Azji. Oba stwierdzenia są prawdziwe.
Granica między Europą a Azją – dlaczego przebiega właśnie przez Rosję?
Skoro Rosja znajduje się na dwóch kontynentach, pojawia się kolejne pytanie. Gdzie właściwie przebiega granica między Europą a Azją?
Dzisiaj za najczęściej przyjmowaną granicę pomiędzy Europą a Azją uznaje się Góry Ural. To pasmo rozciągające się na długości ponad 2000 kilometrów z północy na południe Rosji. Od wieków pełni rolę naturalnej linii oddzielającej oba kontynenty. Nie zawsze jednak wyglądało to tak samo.
Przez długi czas geografowie nie potrafili dojść do porozumienia. Europa i Azja nie są przecież oddzielone oceanem. Tworzą jeden wielki ląd. Trzeba więc było umownie wyznaczyć miejsce podziału. Przez stulecia pojawiały się różne pomysły. Niektórzy wskazywali rzeki. Inni proponowali zupełnie inne pasma górskie. Ostatecznie największą popularność zdobył właśnie Ural.
Góry tworzą wyraźną przeszkodę terenową, którą łatwo zaznaczyć na mapie. Dzięki temu granica stała się bardziej czytelna niż w przypadku podziału opartego wyłącznie na rzekach czy liniach umownych. Co ciekawe, dla wielu mieszkańców Rosji przekroczenie tej granicy nie oznacza żadnej widocznej zmiany krajobrazu. Nie ma nagle innej roślinności. Nie pojawia się też znak informujący, że ktoś opuszcza Europę i wjeżdża do Azji. Las pozostaje lasem. Droga wygląda podobnie, a pociąg jedzie dalej.
Mimo to dla turystów jest to atrakcja. Można stanąć jedną nogą w Europie, a drugą w Azji i zrobić pamiątkowe zdjęcie.
Sam Ural nie należy do najwyższych gór świata. Najwyższy szczyt całego pasma osiąga niespełna 1900 metrów wysokości. Mimo tego znaczenie geograficzne Uralu jest ogromne. To właśnie on pojawia się w atlasach jako umowna granica między dwoma częściami Eurazji.
Warto też pamiętać, że kontynenty są w pewnym sensie tworem umownym. Gdyby kilkaset lat temu geografowie podjęli inną decyzję, granica mogłaby przebiegać zupełnie gdzie indziej.
Dlatego odpowiedź na pytanie o Europę i Azję jest częściowo związana z naturą, a częściowo z historią. Góry Ural istnieją od dawna. Sam pomysł wykorzystania ich jako granicy pojawił się dużo później. I właśnie dlatego Rosja znalazła się po obu stronach tego podziału. Jedna część kraju leży w Europie, druga w Azji, a między nimi przebiega jedna z najbardziej znanych granic geograficznych świata.
Dlaczego większość Rosjan mieszka w europejskiej części kraju?
Na pierwszy rzut oka może się to wydawać dziwne. Rosja ma ogromne obszary w Azji. To właśnie tam znajduje się większość jej terytorium. A jednak zdecydowana większość mieszkańców żyje po stronie europejskiej.
Powód jest dość prosty. Europejska część Rosji od dawna oferowała lepsze warunki do życia. Klimat jest tam łagodniejszy niż na dużych obszarach Syberii. Zimy nadal bywają bardzo mroźne, ale nie osiągają takich ekstremów jak w wielu regionach azjatyckiej części kraju. To miało znaczenie już setki lat temu.
Ludzie osiedlali się tam, gdzie łatwiej było uprawiać ziemię, prowadzić handel i budować miasta. Właśnie dlatego najważniejsze rosyjskie ośrodki rozwijały się przede wszystkim na zachodzie kraju.
Moskwa jest najlepszym przykładem. Dziś to największe miasto Rosji i jednocześnie jedno z największych miast Europy. Mieszka tam ponad 12 milionów osób. Razem z otaczającą aglomeracją liczba mieszkańców jest jeszcze większa.
Podobnie wygląda sytuacja w Petersburgu. Miasto położone nad Bałtykiem od pełni rolę ważnego portu i okna na Europę. To tam koncentrowała się część handlu, kultury i życia intelektualnego kraju.
A co z Syberią? Choć zajmuje gigantyczne obszary, jest słabo zaludniona. W wielu miejscach odległość między większymi miastami liczona jest nie w kilometrach, lecz setkach kilometrów. Niekiedy nawet więcej. Do tego dochodzą warunki pogodowe. Długie zimy. Bardzo niskie temperatury. Tereny skute lodem przez sporą część roku. Nie wszędzie da się łatwo prowadzić rolnictwo czy budować rozbudowaną infrastrukturę.
Nie oznacza to oczywiście, że azjatycka część Rosji jest pusta. Znajdują się tam duże miasta, takie jak Nowosybirsk czy Krasnojarsk. Są też ogromne złoża surowców naturalnych. Właśnie Syberia kryje znaczną część rosyjskich zasobów ropy, gazu i wielu innych surowców.
Mimo tego ludność skupia się głównie na zachodzie. Większość najludniejszych ośrodków znajduje się po europejskiej stronie kraju. Tam powstały najważniejsze szlaki komunikacyjne. Tam rozwijały się uniwersytety, przemysł i administracja państwowa. Można więc powiedzieć, że azjatycka część Rosji daje krajowi ogromną przestrzeń i bogactwa naturalne. Europejska pozostaje natomiast centrum życia codziennego.
I właśnie dlatego, mimo ogromnych rozmiarów Syberii, większość Rosjan mieszka po zachodniej stronie Gór Ural.
Największe ciekawostki geograficzne o Rosji
Europejska część Rosji zajmuje mniejszy obszar niż azjatycka. 25% to Europa a 75% to Azja.
Mało kto wie również, że Petersburg przez pewien czas był stolicą Rosji zamiast Moskwy. Miasto założono nad Morzem Bałtyckim. Miało być bliżej Europy i otwierać kraj na kontakty z zachodnimi państwami. Do dziś wielu turystów uważa Petersburg za jedno z najbardziej europejskich miast w całej Rosji.
Kolejna ciekawostka związana jest z rzekami. Przez europejską część kraju przepływa Wołga. To najdłuższa rzeka Europy. Jej długość to 3531 kilometry.
Interesująco wygląda także kwestia granic. Rosja ma najdłuższą granicę państwową na świecie. Graniczy z wieloma krajami Europy i Azji:
- Kazachstan – 7512,8 km
- Chiny – 4209,3 km
- Mongolia – 3485 km
- Ukraina – 1925,8 km
- Finlandia – 1271,8 km
- Białoruś – 1239 km
- Gruzja – 875,5 km
- Azerbejdżan – 372,6 km
- Łotwa – 270,5 km
- Litwa – 266 km
- Polska – 204,1 km
- Norwegia – 195,8 km
- Estonia – 138 km
- Korea Północna – 17 km
- Dodatkowo Rosja posiada granice morskie z Japonią i Stanami Zjednoczonymi.
Sama linia brzegowa kraju liczy 37 654 kilometry.
Szczególnie ciekawie wypada porównanie najdłuższej i najkrótszej granicy. Odcinek z Kazachstanem ma ponad 7500 kilometrów długości, podczas gdy granica z Koreą Północną liczy zaledwie 17 kilometrów.
Nie brakuje również geograficznych rekordów.
W europejskiej części kraju znajduje się najwyższy szczyt Europy według najczęściej przyjmowanego podziału kontynentów. To Elbrus w paśmie Kaukazu. Wznosi się na 5642 metrów nad poziomem morza.
Ciekawostką jest też Kaliningrad. To niewielki region Rosji położony nad Bałtykiem, oddzielony od głównej części kraju. Żeby dotrzeć tam lądem z Moskwy, trzeba przejechać przez terytorium innych państw.
Rosja potrafi zaskakiwać również skalą.
Podróż z zachodnich krańców kraju na daleki wschód może trwać wiele dni. Samolotem zajmuje to wiele godzin, a pociągiem nawet ponad tydzień. Dla mieszkańców mniejszych europejskich państw takie odległości bywają trudne do wyobrażenia.
FAQ - najczęściej zadawane pytania
Czy Rosja leży w Europie czy w Azji?
Rosja leży na dwóch kontynentach jednocześnie. Jej zachodnia część znajduje się w Europie, a wschodnia w Azji.
Jaka część Rosji znajduje się w Europie?
Europejska część Rosji zajmuje mniejszy obszar niż azjatycka, ale to właśnie tam mieszka większość mieszkańców kraju.
Co oddziela Europę od Azji na terenie Rosji?
Najczęściej za granicę między Europą a Azją uznaje się Góry Ural, które przebiegają przez zachodnią część Rosji.
Dlaczego większość Rosjan mieszka w europejskiej części kraju?
Wpływ mają łagodniejsze warunki klimatyczne, rozwinięte miasta oraz historyczne centra gospodarcze i administracyjne.
Jakie jest największe miasto europejskiej części Rosji?
Największym miastem jest Moskwa, która należy także do największych miast Europy.
Z iloma państwami graniczy Rosja?
Rosja graniczy lądowo z czternastoma państwami oraz posiada granice morskie z Japonią i Stanami Zjednoczonymi.
Jaka jest najdłuższa granica Rosji?
Najdłuższą granicę Rosja dzieli z Kazachstanem. Liczy ona 7512,8 kilometra.
Czy Syberia znajduje się w Europie?
Nie. Syberia leży w azjatyckiej części Rosji i zajmuje większość powierzchni kraju.
Polecamy również inne nasze artykuły:
Dodaj komentarz