Pierwsza para butów do biegania – zacznij od wygody
Na początek wybierz wygodne buty biegowe dopasowane do nawierzchni, z miejscem przed palcami i amortyzacją, która odpowiada Tobie. Dużo ważniejsze, żeby nie uciskały już przy przymierzaniu, a stopa nie przesuwała się w środku. Jak to ocenić, gdy dopiero zaczynasz? Warto najpierw poznać kilka różnic, a dopiero potem patrzeć na logo.
Najważniejsze przed zakupem
- Wybierz buty do biegania dopasowane do nawierzchni swojej zwykłej trasy.
- Przed najdłuższym palcem zostaw orientacyjnie 1–1,3 cm miejsca.
- Przymierz obie sztuki w skarpetach, w których będziesz biegać.
- Większa miękkość podeszwy nie gwarantuje ochrony przed kontuzjami.
- Nową parę sprawdź na krótszym treningu przed długim wybieganiem.
Czym buty do biegania różnią się od zwykłych sportowych?
Sportowy wygląd nie oznacza jeszcze, że but został zaprojektowany do biegania. Modele biegowe mają konstrukcję przygotowaną do powtarzanych lądowań i przetaczania stopy do przodu.
Buty do ćwiczeń na siłowni mogą mieć twardszą podstawę, przydatną podczas podnoszenia ciężarów. Przy dłuższym truchcie taka konstrukcja nie każdemu będzie odpowiadała. Na pierwszą parę warto przymierzyć zwykłe buty treningowe do biegania, zamiast wybierać wyłącznie według wyglądu albo opisu „sportowe”.
Jak dobrać buty do nawierzchni, po której będziesz biegać?
Jeżeli większość trasy prowadzi po asfalcie, zacznij od modeli szosowych. Ich bieżnik jest zwykle mniej agresywny niż w obuwiu terenowym. Na suchej, ubitej drodze parkowej taka para też może wystarczyć, o ile podeszwa zapewnia odpowiednią przyczepność.
Las lasowi nierówny. Równa alejka stawia inne wymagania niż błotnista ścieżka, na której stopa przy każdym odbiciu zaczyna uciekać w bok lub do tyłu. Na błoto przydaje się wyraźniejszy bieżnik butów trailowych. Na kamieniste trasy znaczenie ma też ochrona stopy od spodu.
Na bieżni mechanicznej punktem wyjścia mogą być wygodne buty szosowe. Nie kupuj terenowej pary tylko dlatego, że czasem wbiegasz między drzewa.
Jak dobrać rozmiar butów do biegania i ile luzu zostawić?
Przed najdłuższym palcem zostaw mniej więcej szerokość kciuka, zwykle około 1–1,3 cm. To punkt wyjścia do przymiarki, a nie nakaz kupowania zawsze numer większych butów. Rozmiarówki producentów różnią się, podobnie jak kształt przedniej części obuwia.
Przymierz obie sztuki w skarpetach, w których zamierzasz biegać. Najlepiej zrób to pod koniec dnia lub po aktywności, gdy stopy mogą być nieco obrzmiałe. Pięta powinna być dobrze utrzymana, a palce mieć swobodę ruchu.
Przebiegnij się po sklepie, jeśli jest taka możliwość. Gdy czujesz ucisk z boku, sam dłuższy rozmiar nie zawsze pomoże – potrzebna może być szersza konstrukcja. But nie powinien wymagać bolesnego „rozbiegania”. Jeśli coś uwiera, porównaj go z inną parą.

Ile amortyzacji potrzebuje początkujący biegacz?
Nie ma jednej właściwej grubości podeszwy dla każdego początkującego. Szukaj takiej amortyzacji, przy której bieg jest wygodny, a stopa ma pewne oparcie. Najbardziej miękka para w sklepie nie musi być dla Ciebie najlepsza. Jeśli masz wrażenie zapadania się i trudno utrzymać stabilny krok, porównaj ją z nieco twardszym modelem. Lepiej potruchtać w dwóch różnych parach, zamiast oceniać wygodę wyłącznie po naciśnięciu podeszwy dłonią.
A ochrona przed kontuzjami? Większa miękkość nie daje gwarancji uniknięcia urazu. Komfort jest ważny, lecz nie zastępuje rozsądnego zwiększania obciążeń treningowych.
Czy masa ciała ma znaczenie przy wyborze butów do biegania?
Tak, może wpływać na odczuwane ugięcie pianki, ale sama liczba kilogramów nie wystarczy do wyboru pary. Ten sam model może wydawać się jednej osobie dość twardy, a pod większym obciążeniem uginać się wyraźniej.
Nie ma jednak uniwersalnego progu masy ciała, po którego przekroczeniu każdy potrzebuje najmiększych butów. W badaniu z udziałem 848 biegaczy korzyść z miększej wersji badanego obuwia stwierdzono w lżejszej grupie. Większa masa ciała nie oznacza więc automatycznie potrzeby maksymalnej miękkości.
Pronacja i supinacja
Jeśli stopa podczas biegu lekko przetacza się do wewnątrz, to pronacja – naturalny ruch, który nie wymaga automatycznie specjalnych butów. Na początek możesz wybrać wygodny model neutralny. Gdy stopa wyraźnie zapada się do środka, przymierz także buty stabilizujące i porównaj, w których masz pewniejsze oparcie.
Przy supinacji większe obciążenie przypada na zewnętrzną stronę stopy. Dobrym punktem wyjścia są wtedy buty neutralne z wygodną amortyzacją, bez dodatkowego wsparcia przeznaczonego dla nadmiernej pronacji.
Nie wiesz, jak stawiasz stopy? Zacznij od przymiarki modeli neutralnych. Nie kupuj butów korygujących na zapas – wybierz parę, w której stopa ma pewne oparcie, a podczas truchtu nic nie uciska.
Przykład z życia
Przerobiłem już kilka par i nigdy nie zależało mi szczególnie na szybkim bieganiu. Biegam rekreacyjnie, najczęściej około 20 km. Na buty nie wydawałem fortuny, choć przy przygotowaniach do maratonów byłem gotów zapłacić więcej za odczuwany komfort.
Kalenji Kiprun Long i Kiprun Long 2 wspominam dobrze. Dla mnie były dość ciężkie i ciepłe, ale biegało mi się w nich przyjemnie. Ich masa mi nie przeszkadzała.
Nike Air Zoom Pegasus kupiłem z myślą o bieganiu na bieżni. Odbierałem je jako lekkie buty, jednak podeszwa wydawała mi się zbyt mała. Wolałem bardziej masywną konstrukcję, dlatego ostatecznie przeznaczyłem je do codziennego użytku. To ocena mojej pary; kolejne generacje mogą się różnić.
Najwięcej kilometrów zrobiłem w ASICS Gel-Cumulus. Przebiegłem w nich trzy maratony, wcześniej wykorzystując je podczas przygotowań. Na wybiegania po 30 km i sam maraton wolałem mieć pod stopami możliwie miękko. Przy tak długim wysiłku doceniałem to bardziej niż niską masę buta.
Później policzyłem koszt używania droższego obuwia. Przy założeniu trwałości pary na poziomie 1500 km jedno wybieganie o długości półmaratonu kosztowało mnie około 7–10 zł. Mało ważę i biegałem też po lesie, a 1500 km było moim założeniem do obliczeń, nie zalecanym przebiegiem dla każdej pary.
Przeszedłem więc na tańsze Joma Vitaly. Nie zachwycają mnie miękkością, jednak do moich rekreacyjnych półmaratonów się nadają. Inną, droższą parę ASICS nadal zostawiam na 30 km i maraton, bo wtedy wolę większy komfort. Zawsze bardziej zależało mi na zdrowiu niż szybkości.

Najpierw sprawdź, jak czujesz się w danej parze
Pierwszy zakup potraktuj jako dopasowanie sprzętu do własnego biegania, bez obowiązku sięgania po najwyższą półkę. Daj sobie czas na przymiarkę. Wybór znajomego traktuj jako podpowiedź, bo jego wygoda nie musi oznaczać Twojej. Gdy zaczniesz wydłużać trasy, łatwiej ocenisz, czego brakuje obecnym butom. Nowy model też najpierw sprawdź na krótszym treningu, zanim zabierzesz go na długie wybieganie albo zawody.
Pierwsze buty biegowe – pytania i odpowiedzi
Jakie buty do biegania kupić na początek?
Zacznij od wygodnych butów treningowych dopasowanych do nawierzchni, po której najczęściej biegasz. Podczas przymiarki sprawdź miejsce przed palcami i utrzymanie pięty.
Ile luzu powinno być w butach do biegania?
Orientacyjnie zostaw około 1–1,3 cm przed najdłuższym palcem, oceniając także szerokość i utrzymanie stopy.
Czy najmiększe buty do biegania są najlepsze dla początkujących?
Nie zawsze, ponieważ poza wygodą ważne jest pewne oparcie stopy. Sama miękkość nie gwarantuje uniknięcia kontuzji.
Czy buty do biegania po asfalcie nadają się do lasu?
Mogą wystarczyć na suche, ubite alejki, jeśli zapewniają odpowiednią przyczepność. Błotniste trasy wymagają wyraźniejszego bieżnika.
Czy buty do biegania trzeba rozbiegać, jeśli uciskają?
Nie zakładaj, że bolesny ucisk zniknie po kilku treningach. Porównaj inną szerokość albo inny model.
Źródła:
- Jak wybrać odpowiednie buty do biegania, https://www.asics.com/pl/pl-pl/running-advice/choosing-the-correct-running-shoe/
- Jak wybrać buty do biegania – poradnik, https://www.decathlon.pl/c/htc/jak-wybrac-buty-do-biegania-poradnik_aa7eacc5-a772-4833-9042-72c1631cbd7a
- Athletic Shoes, https://www.orthoinfo.org/bodypart/foot-ankle/athletic-shoes/
- Running shoes for preventing lower-limb running injuries in adults, https://www.cochrane.org/evidence/CD013368_running-shoes-preventing-lower-limb-running-injuries-adults
- Shoe Cushioning Influences the Running Injury Risk According to Body Mass: A Randomized Controlled Trial Involving 848 Recreational Runners, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31877062/
Masz ochotę na więcej ruchu? Zajrzyj też do tych artykułów:
- Jak zacząć biegać od zera?
- Jak poprawić kondycję w 4 tygodnie?
- Ile razy w tygodniu ćwiczyć, by zobaczyć efekty?
- Najlepsze aplikacje fitness na telefon
- Co to jest stretching oraz o tym jak się rozciągać


Dodaj komentarz